Ból psychiczny, fizyczny, czy psychogenny – analiza

ból-psychiczny-fizyczny-czy-psychogenny-cierpienie-emocjonalne
Photo by Foundry from Pixabay.

Ból możemy określić jako psychiczny, fizyczny lub psychogenny. W jaki sposób są ze sobą powiązane? Jakie mogą być przyczyny bólu emocjonalnego i psychogennego?

Definicja bólu

Ból to nieprzyjemne, przykre wrażenie, które może być doznaniem zarówno zmysłowym, jak i emocjonalnym, co spowodowane jest urazem lub chorobą. Ból to odczucie subiektywne, dlatego jest wszystko, co osoba cierpiąca nim nazywa bez względu na obiektywne objawy z nim związane.

W opisywaniu bólu pomógł mi artykuł “Czym jest ból i skąd się bierze?” (strona multimed). Co ciekawe, możemy się z niego również dowiedzieć, że obiegowa opinia “do bólu można się przyzwyczaić” jest mitem. Jest tak, ponieważ nie istnieje możliwość, aby receptory bólowe mogły zobojętnieć na działanie czynnika, wywołującego tego typu cierpienie. Jednakże można odczuć zmiany charakteru i natężenia bólu, a także doświadczać ulgi, wtedy gdy ból słabnie lub staje się bardziej znośny. Co o tym myślicie?

Powiązanie bólu psychicznego i fizycznego

Największa zagwozdka : jak zdefiniować ból psychiczny? Według mnie ból psychiczny, inaczej emocjonalny to cierpienie spowodowane wewnętrznym napięciem. Nie ważne, czy cierpimy z powodu skręcenia kostki, czy utraty ukochanej osoby – przy takich doświadczeniach realnie cierpimy i oczywiście możemy nazwać to bólem.

Żadnego bólu nie da się przeoczyć. Cierpienie psychiczne, w zależności od nasilenia sprawia, że nie jesteśmy w stanie funkcjonować w pełni normalnie. Ból psychiczny osłabia naszą koncentrację i uwagę, czasem podnosi ciśnienie i nie rzadko również powoduje zaburzenia ze strony układu pokarmowego oraz ból głowy lub brzucha.

Analizując temat, napotkałam się na dość ciekawe stwierdzenie : “nie ma bólu fizycznego bez bólu emocjonalnego” – swoją drogą dość ciekawy artykuł. Jeżeli boli nas noga… lub stopa (bo przypadkiem wpadliśmy na skrzynkę z narzędziami :)), odczuwamy emocjonalne cierpienie, spowodowane bólem fizycznym.

Przewlekłe choroby somatyczne niejednokrotnie przyczyniają się do rozwoju zaburzeń o podłożu psychicznym. Dzieję się tak, ponieważ przewlekły ból, bądź inne dokuczliwe objawy choroby, są źródłem codziennego cierpienia i stresu. Negatywne uczucia , które często zaprzątają nam głowę, stwarzają doskonałe warunki do powstania zaburzeń depresyjnych, czy lękowych. Niejednokrotnie są też przyczyną zachowań kompulsywnych i agresywnych. W kontekście powiązania zaburzeń fizycznych i psychicznych należałoby również wspomnieć o zaburzeniach hormonalnych, ale o tym napisałam trochę niżej.

Ból psychogenny – kiedy boli Cię brzuch, a wszelkie badania są w normie

Ból psychiczny może powodować przeróżne bóle umiejscowione w naszym ciele, tzn. bóle brzucha, głowy, kręgosłupa, czy mięśni. Bardzo często pada również na klatkę piersiową, co budzi największe przerażenie. Czując ból w okolicach serca, boimy się, że najważniejszy organ w naszym organizmie pracuje nieprawidłowo. Tymczasem ból w klatce piersiowej to częsty objaw silnego stresu.

Z każdym bólem, który nie ustępuje lub dokucza nam bardzo często, powinniśmy zgłosić się do lekarza, nie ważne, czy umiejscowiony będzie w okolicach kręgosłupa, czy nóg. Ból jest ostrzeżeniem i komunikatem ze strony naszego organizmu o występujących w nim problemach, dlatego nie należy ich bagatelizować.

Jednak co zrobić w przypadku, kiedy wszystkie badania kontrolne są prawidłowe, a my mimo wszystko zmagamy się z przewlekłym bólem? Jeżeli na co dzień mamy ogrom stresu i przykrych doświadczeń, to odpowiedź nasuwa się samoistnie. Prawdopodobnie przyczyną bólu jest psychika. Taki rodzaj bólu nazywamy psychogennym, ponieważ jego źródłem są problemy emocjonalne i różne zaburzenia psychiczne. W takim przypadku należy zadbać o swoje samopoczucie psychiczne na co dzień. Warto przyjrzeć się swoim nawykom, zdrowo się odżywiać, nie zapominać o aktywności fizycznej oraz przede wszystkim unikać niepotrzebnego stresu i zapewnić sobie wystarczającą ilość snu i wypoczynku. Jeśli dolegliwości nie ustępują dłuższy czas, warto zasięgnąć porady psychologa.

Przyczyny i źródła bólu psychicznego

Stres : niepokój i napięcie emocjonalne

Stres, tłumacząc najprościej, jest reakcją organizmu na tzw. stresory – bodźce, które obciążają naszą psychikę. Poczucie lęku, niepokoju, wewnętrznego napięcia i ogólnie dyskomfortu psychicznego to pierwsze i główne objawy stresu. Następnie mogą wystąpić nieprzyjemne objawy somatyczne, takie jak : zwiększona potliwość, kołatanie serca, uderzenia gorąca, napięcie mięśni oraz ucisk i ból w klatce piersiowej. Przewlekły stres powoduje zatem przewlekłe jego objawy, a w tym wszelkie bóle, najczęściej głowy, brzucha i pleców.

Zaburzenia lękowe

Zaburzeń lękowych wyróżnia się ok. siedmiu, a przeczytasz o nich w moim artykule pt. Napięcie emocjonalne, a zaburzenia lękowe. Objaw, który występuje w każdym z nich to oczywiście silny lęk. Przez to niejednokrotnie można odczuć ucisk i ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, mogą też pojawić się duszności, problemy z oddychaniem oraz znaczne osłabienie.

Inne choroby i zaburzenia psychiczne

W sumie to zdecydowana większość zaburzeń natury psychicznej powodują emocjonalne cierpienie. Warto jednak wyróżnić tutaj depresję, omamy, urojenia, osobowość Borderline, zaburzenia pożądania oraz wysoką wrażliwość.

Choroby psychosomatyczne

Określane są jako choroby fizyczne, w których istotną rolę odgrywają czynniki psychologiczne, głównie emocjonalne.

Choroby psychosomatyczne :

  • cukrzyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • astma oskrzelowa (dychawica),
  • niektóre choroby skórne, głównie AZS – atopowe zapalenie skóry,
  • choroba niedokrwienna serca,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • zapalenie jelita grubego,
  • choroba wrzodowa,
  • nadczynność tarczycy,
  • a także : otyłość, migreny, uzależnienia, zaburzenia snu oraz apetytu.

Zaburzenia hormonalne

Hormony regulują pracę całego organizmu, zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym. Właśnie dlatego zaburzenia hormonalne mogą negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne. Dobrym tego przykładem jest niedoczynność tarczycy, której towarzyszyć może depresja oraz wszelkie jej objawy, a także znaczne wahania nastroju, zmęczenie, senność, duszności przy wysiłku, spowolnienie ruchowe, zaburzenia pamięci, koncentracji oraz przybieranie na wadze. Ten przykład pokazuje, jak bardzo choroby, niby fizyczne mogą mieć powiązanie z psychiką i emocjami.

Natomiast nadczynność tarczycy może powodować, m.in.: pobudzenie psychoruchowe, bezsenność, kołatanie serca, duszności, lęk, drażliwość, nerwowość, drżenie mięśni, czy też spadek masy ciała, co bardziej przypomina manię, niż depresję – takie przeciwieństwo.

Zespół niespokojnych nóg

Z tym zaburzeniem miałam już do czynienia i gorąco nie polecam. Zespól niespokojnych nóg przede wszystkim obciąża nas psychicznie. Występującego w tym przypadku bólu nie kategoryzowałabym w fizyczności, a w psychice. Osoba cierpiąca na zespół niespokojnych nóg czuje odczuwa duży dyskomfort psychiczny powiązany z nieprzyjemnym uczuciem w nogach. Ciężko dokładnie określić to uczucie, ale frustrujące napięcie emocjonalne zmusza osobę chorą, do ciągłego poruszania stopami lub całymi nogami. Jest to bardzo męczące, a że zwykle pojawia się podczas odpoczynku, znacznie utrudnia zasypianie.

Przemoc ze strony drugiej osoby

Temat jest poważny i na pewno wymaga szczegółowego omówienia. Nadejdzie czas, że go rozwinę, a teraz skupmy się na bólu osoby, na której przemoc jest stosowana. Każda przemoc : emocjonalna, fizyczna, seksualna powoduje u osoby poszkodowanej ogromne cierpienie psychiczne. Ból fizyczny jaki może zadać nam “bliska” osoba spod jednego dachu nie może równać się z siłą bólu emocjonalnego i zakresem szkód psychicznych jakie jej wyrządza.


Przyczyn, czy źródeł emocjonalnego cierpienia jest więcej niż w pierwszym momencie mogłoby się wydawać. Mam nadzieję, że artykuł był wartościowy, ciekawy i pomocny 🙂

Obserwuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Informacje zwrotne w linii
Pokaż wszystkie komentarze